مشکلات مربوط به نخواندن دیسک یکی از اولین ایرادهایی است که در دستگاههای دیویدی پلیر ایجاد میشود. اولین راه حلی که به ذهن کاربران میرسد تمیز کردن لنز است. اما بیشتر آنها روش صحیح تمیز کردن لنز دی وی دی را بلد نیستند…
در این نوشته روش صحیح انجام این کار را به شما آموزش میدهیم اما قبل از آن باید بدانیم چه زمانی لازم است این کار را انجام دهیم، چون هدف ما رفع مشکل است.
اگر ترجیح میدهید به جای مطالعه متن، روش صحیح تمیز کردن لنز دی وی دی را فوری یاد بگیرید، لطفاً ویدیوی آموزشی زیر را مشاهده نمایید.
لنز دی وی دی چیست و چه وظیفهای دارد؟
لنز دی وی دی پلیر با نام فنی اپتیک، حساسترین و آسیبپذیرترین قطعه در سیستمهای صوتی دارای درایو دیسک است. وظیفه اصلی اپتیک، خواندن اطلاعات دیسک و انتقال آن به برد الکترونیکی است تا این اطلاعات پردازش شده و در نهایت به صدا و تصویر تبدیل شود.
اگر بخواهیم ساده بگوییم اپتیک دی وی دی از تعدادی لنز، منشور و فیلتر نوری تشکیل شده و به همین جهت مقابل عوامل محیطی مثل گرد و غبار آسیبپذیری بالایی دارد.
آخرین قطعه اپتیک یک لنز است که اشعه تولید شده را به CD میتاباند. اگر گرد و غبار روی این لنز بنشیند عملکرد تابش لیزر به دیسک و دریافت بازتاب آن دچار اختلال میشود. در بعضی دستگاههای دی وی دی پلیر با روشهای مختلف از نشستن گرد و غبار روی اپتیک جلوگیری میکنند اما در دستگاههایی که این قطعات محافظ وجود ندارد لازم است گاهی با روش صحیح لنز دی وی دی تمیز شود.
ضعیف شدن لنز دی وی دی و علائم آن
اپتیک دی وی دی در دسته قطعات اپتوالکترونیک طبقهبندی میشود. قطعات اپتو الکترونیک ترکیبی از فناوریهای نوری و الکترونیکی هستند که وظیفه آنها تبدیل انرژی نوری به الکتریکی یا برعکس میباشد. یکی از ویژگیهای این قطعات که در مجموعه تعمیرات اهمیت پیدا میکند این است که به غیر از خراب شدن و از کار افتادن ناگهانی به مرور زمان ضعیف میشوند.
اپتیک یا همان لنز دی وی دی پلیر اگر به طور کامل از کار بیفتد، دستگاه هیچ دیسکی را نمیخواند اما نشانههای ضعیف شدن اپتیک کمی متفاوت است. در ادامه به تعدادی از آنها اشاره میکنیم:
- نخواندن اطلاعات دیسک و نمایش پیام NO DISC
- تیک زدن و شطرنجی شدن تصویر
- قطع و وصل شدن صدا (فقط در بخش دی وی دی)
- خواندن بخشی از دیسک و ثابت شدن تصویر
- پریدن از یک آهنگ به اهنگ دیگر (در دیسکهای صوتی)
چرا لنز دی وی دی پلیر کثیف میشود؟
شاید برای شما هم این سوال پیش بیاید که شرکتهای تولید کننده و طراحان دی وی دی پلیر، آیا نمیتوانستند راهی برای جلوگیری از ورود و نفوذ گرد و غبار به این قطعات حساس طراحی کنند؟ و شاید اصلا طراحی دستگاهها به این شکل نوعی سیاست برای خرابی زودهنگام دستگاهها و فروش بیشتر است؟
محیطهایی که در آنها الکتریسیته جریان دارد گرد و غبار را جذب میکنند. وجود ترانسهای بزرگ در ایجاد این حالت موثر هستند و در عین حال فنهای خنک کننده که در واقع هوای بیرون را به داخل دستگاه میکشند و هوای گرم داخل را خارج میکنند هم به جذب بیشتر گرد و خاک کمک میکنند.
در ابتدای ساخت دستگاههای دی وی دی پلیر طراحان به سرعت متوجه این ضعف شدند و با ایجاد تغییراتی در دستگاه سعی در رفع آن کردند. استفاده از اپتیک های دارای شاتر، کاور کردن بخش اپتیکال بلاک، حذف ترانس های کاهنده که در عین حال باعث کاهش وزن دستگاه هم میشود از مهمترین این اقدامات هستند که باعث شده درصد خرابی بخش اپتیکال بلاک دستگاه های دی وی دی و سینمای خانگی در اثر گرد و غبار تا حدزیادی کاهش پیدا کند.
چه زمانی لازم است لنز دی وی دی را تمیز کنیم؟
جواب به این سوال بسیار ساده است:
- زمانی که یکی از نشانههای ضعیف شدن لنز دی وی دی ظاهر شود.
- وقتی که واقعا گرد و غباری روی لنز دی وی دی نشسته باشد.
این دو نشانه بسیار ساده هستند اما باید به آنها دقت کرد. اگر مشکلی که در دستگاه دی وی دی پلیر شما ظاهر شده ربطی به لنز نداشته باشد تمیز کردن لنز دی وی دی تاثیری در رفع آن ایراد نخواهد داشت.
همچنین اگر واقعا گرد و غباری روی لنز نیست، نباید آن را تمیز کنید. دقت کنید که تمیز کردن لنز دی وی دی حتی با روش صحیح هم باعث ایجاد خط و خش بسیار کم روی لنز میشود، پس اگر واقعا لنز دی وی دی کثیف نیست، آن را تمیز نکنید.
برای تمیز کردن لنز دی وی دی از لنز پاک کن استفاده نکنید!
یکی از اقدامات اشتباه که در بخش تعمیر دی وی دی با آن مواجه میشویم، استفاده از (لنز پاک کن) است. همانطور که در ابتدای نوشتار گفتیم اولین احتمال خرابی که به ذهن مصرف کاربران میرسد (کثیف شدن لنز دی وی دی پلیر) است. متاسفانه کارگاههای تولید لوازم جانبی لوازم صوتی و تصویری از این نکته استفاده کرده و اقدام به تولید CD هایی به نام (لنز پاک کن) کردهاند.
در این پاک کنندهها که به صورت CD طراحی میشوند یک یا چند تکه پارچهای و یا نمدی شکل روی یک دیسک چسبانده شده است. برای استفاده از این لنز پاک کن ها از کاربر خواسته میشود که این بخش را با یک قطره از مایعی که در بسته قرار دارد نمدار کرده و CD را داخل دستگاه قرار دهند تا لنز دی وی دی را پاک کند.
اما اتفاقی که در واقعیت میافتد این است که دیسک با سرعت زیاد در دستگاه شروع به حرکت میکند و این قطعه نمدی شکل با لنز خارجی اپتیکال بلاک برخورد میکند و بسیار دور از ذهن است که بتواند باعث تمیز شدن لنز خارجی بدون آسیب زدن به آن شود.
در بخش تعمیر دی وی دی پلیر مجموعه تخصصی رایان تا بحال دستگاههای زیادی را دیدهایم که برای تمیز کردن لنز دی وی دی پلیر از (لنز پاک کن) استفاده کردهاند، اما مشکل آنها نه تنها برطرف نشده، بلکه مشکلی هم به مشکلات قبلی آنها اضافه شده است.

برای پاک کردن لنز دی وی دی از مواد شیمیایی استفاده نکنید
یکی دیگر از اقدامات اشتباه که در بخش تعمیر دی وی دی پلیر میبینیم استفاده از مواد مختلف مانند ادکلن، استون و حتی تینر برای تمیز کردن لنز دی وی دی است.
مصرف کنندگان معمولا در اولین اقدام برای رفع مشکلات مختلف دی وی دی پلیر ها، دستگاه را باز میکنند و برای تمیز کردن لنز دی وی دی از پنبه استفاده میکنند. تا اینجای قضیه مشکلی نیست اما آسیب از جایی شروع میشود که کاربر تصور میکند که حتما برای اینکه لنز بهتر تمیز شود لازم است که از یک مایع شوینده و یا تمیز کننده استفاده شود.
باید بدانید که گرد و غباری که روی لنز دی وی دی نشسته از ذرات بسیار ریز تشکیل شده و برای برطرف کردن آن نیاز به هیچ مایعی نیست و استفاده از موارد غیرمجاز فقط ممکن است باعث ایجاد آسیب بیشتر شود و هزینه و امکان تعمیر دی وی دی شما بیشتر و سختتر کند.

آموزش روش صحیح تمیز کردن لنز دی وی دی
اکثر دستگاههای دی وی دی پلیر که این روزها به مراکز تعمیر سیستمهای صوتی مراجعه میکنند با توجه به تدابیر ویژهای که بخش طراحی اجرا کرده نیازی به تمیز کردن لنز دی وی دی نیست. دی وی دی پلیرها اکثرا دارای کاور روی بخش هستند و یا اپتیک آنها از نوعی استفاده شده که دارای گردگیر هستند.
در عین حال تجربه ثابت کرده بهترین راه تعمیر دی وی دی و رفع مشکلات مختلف مراجعه به متخصصین تعمیرات سینمای خانگی و دی وی دی است اما اگر همچنان اصرار دارید که لنز دستگاه را تمیز کنید این کار را به روش صحیح انجام دهید.
برای تمیز کردن لنز دی وی دی به روش صحیح، اقدامات زیر را انجام دهید:
- دی وی دی پلیر را از برق بکشید و حدود ۳۰ دقیقه صبر کنید.
- قاب دستگاه را باز کنید و سعی کنید به لنز خارجی اپتیک دسترسی پیدا کنید.
- ابتدا با یک گوش پاک کن به صورت خشک روی لنز را به آرامی تمیز کنید
- سر دیگر گوش پاککن را با یک قطره آب، نمدار کرده و دوباره لنز را پاک کنید
- دوباره از گوش پاک کن خشک برای رفع نم و رطوبیت روی لنز استفاده کنید.




